Historia budynku, w którym mieści się Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich oraz Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Września, sięga drugiej połowy XVIII w. W obecnym miejscu w1790 roku pobudowano murowany, podpiwniczony, parterowy obiekt. Właścicielami terenu i budynku były zasiedziałe od dawna we Wrześni rody Szalczyńskich i Suszczyńskich. Od tychże rodzin dom był dzierżawiony przez parafialną szkółkę elementarną. Od 1783 roku nadzór nad szkołą objęło miasto.

Po drugim rozbiorze Polski w 1793 roku Września znalazła się pod pruskim panowaniem. W roku 1837 obiekt został wykupiony z rąk prywatnych przez władze miejskie za sumę 1 500 talarów. W trzy lata później dobudowano piętro. Fundusze na ten cel pochodziły m.in. z kar nałożonych na mieszkańców powiatu za udział w powstaniu listopadowym. Środki na utrzymanie szkoły pochodziły z przekazywanych dotacji rządowych oraz podatku szkolnego, pochodzącego od obywateli. W obszernych piwnicach, po upadku powstania listopadowego, Wiosny Ludów i powstania styczniowego, więziono powstańców z Wrześni i okolic, gdy nie mógł ich pomieścić miejski areszt policyjny.

W pierwszej połowie XIX w. istniejąca w obiekcie szkoła posiadała dwie izby lekcyjne i zatrudniała dwóch nauczycieli. Rozwój miasta i wzrastająca liczba ludności powodowały systematyczne powiększanie placówki do ośmiu sal lekcyjnych i tyluż nauczycieli w roku 1901.

13 października 1903 r., po oddaniu do użytku nowego budynku szkolnego przy obecnej ulicy Szkolnej, zakończyło się użytkowanie obiektu przez szkolnictwo. Zabudowania zostały sprzedane prywatnemu nabywcy z przeznaczeniem na sklepy, warsztaty i mieszkania. Nowy właściciel dobudował skrzydło budynku przy obecnej ulicy księdza Jana Laskowskiego.

W roku 1936 pojawiła się inicjatywa wykupienia budynku z rąk prywatnych i utworzenia w nim miejskiego muzeum. Rozpoczęto również zbieranie eksponatów, które gromadzono w jednym z pomieszczeń ratusza. Zamiar utworzenia muzeum przerwała II wojna światowa. Zginęły również wszystkie zgromadzone do jej wybuchu muzealia i pamiątki. Po oswobodzeniu miasta w styczniu 1945 r. budynek przejęło Ministerstwo Oświaty z przeznaczeniem na internat miejscowej szkoły zawodowej, który został uruchomiony w roku 1947, a funkcjonował do roku 1964. W 1954 roku rozpoczęto starania związane z utworzeniem w budynku dawnej szkoły izby pamiątkowej wrzesińskiego strajku szkolnego. Izbę otwarto w roku 1955, a w 1961 powiększono ją dając początek muzeum regionalnemu.

Gdy internat przeniósł się do własnego lokum, przeprowadzono gruntowny remont (lata 1963-1965). Po zakończeniu prac jedną trzecią pomieszczeń przejęło oddane do użytku 29 maja 1966 r. muzeum, a pozostała część przypadła bibliotece powiatowej. Muzeum zajmowało parter na prawo od głównego wejścia, natomiast biblioteka pozostałe pomieszczenia parteru i całe pierwsze piętro. Na poddaszu znajdowały się dwa mieszkania komunalne. Po reorganizacji biblioteki w 1977 roku muzeum przejęło wszystkie pomieszczenia na parterze.

W roku 1981 na bocznej elewacji budynku tablicę poświęconą ks. Janowi Laskowskiemu, duchowemu przywódcy strajku w 1901 r., odsłoniła Pelagia Ziętek z d. Jankowiak, ostatnia żyjąca uczestniczka tych wydarzeń.

Kolejne prace budowlane podjęto w roku 1984. Dobudowano dalsze pomieszczenia do skrzydła budynku przy ulicy ks. Jana Laskowskiego. Po remoncie muzeum zyskało dwa biura, korytarz i toalety, natomiast biblioteka - salę, w której ulokowano oddział dziecięcą.

W roku 2000 dokonano renowacji elewacji obiektu - położono nowe tynki i wymieniono 12 okien. Prace te podjęto w związku ze zbliżającą się setną rocznicą strajku. W końcu 2001 roku zmodernizowano ogrzewanie. Budynek jest ogrzewany przez ekologiczną kotłownię gazową. W maju 2007 r. nad wejściem do historycznej klasy odsłonięto odnalezioną na strychu kościoła farnego tablicę poświęconą dzieciom wrzesińskim. Inskrypcja pochodzi z 1926 r. i widniała na frontowej elewacji budynku do 1939 r., kiedy to została zdemontowana i ukryta.

Kolejny remont budynku został przeprowadzony latem 2008 r. Rozebrano stary dach i strop nad piętrem i ponownie je odbudowano. Na połaci dachu przywrócono okna powiekowe od strony ul. Jana Pawła II i Dzieci Wrzesińskich w kształcie, w jakim istniały w czasie strajku szkolnego.

Nasi partnerzy:

  • Września
  • Powiat Wrzesiński
  • Wrzesiński Ośrodek Kultury
  • Biblioteka we Wrześni
  • PTTK Września

© Copyright 2014 www.muzeum.wrzesnia.pl All Rights Reserved
Projekt i wykonanie: HEDRYCH.pl